Жарыялоо этикасы
«Б. Осмонов атындагы ЖАМУнун Жарчысы» журналы академиялык ак ниеттүүлүк, илимий чынчылдык, редакциялык ишмердүүлүктүн ачыктыгы жана жарыялоо процессинин бардык баскычтарында этикалык нормаларды сактоо принциптерин карманат. Журналдын публикациялык этикасы илимий публикациялардын жалпы кабыл алынган эл аралык стандарттарына негизделет.
1. Жалпы жоболор
Журналдын редакциясы сунушталган материалдарды калыс кароону, автордук укуктарды сактоону, редакциялык процесстин купуялуулугун камсыз кылат жана жынысына, расасына, улутуна, тилине, динине, жарандыгына, саясий көз карашына же кызматтык абалына карата басмырлоого жол бербейт.
2. Редакциянын милдеттери
Редакция:
- келип түшкөн материалдарды алардын илимий маанисине, актуалдуулугуна, жаңычылдыгына, ишенимдүүлүгүнө жана журналдын багытына ылайыктуулугуна жараша карайт;
- макаланы жарыялоо жөнүндө чечимди анын илимий баалуулугуна жана рецензиянын жыйынтыгына жараша кабыл алат;
- кол жазмалардын купуялуулугун сактайт жана түшкөн материалдар жөнүндө маалыматты үчүнчү жактарга ачыктабайт, мында авторлор, рецензенттер жана редакциялык кеңеш мүчөлөрү өзгөчө учур болуп саналат;
- плагиат, маалыматтарды бурмалоо, жалган маалымат же илимий этиканын башка бузулуштары бар материалдарды жарыялоого кабыл албайт;
- олуттуу каталар, бузуулар же ак ниетсиз аракеттер аныкталса, макаланы оңдоо, четке кагуу же кайра чакыртып алуу маселесин көтөрө алат.
3. Авторлордун милдеттери
Авторлор төмөнкүлөргө милдеттүү:
- оригиналдуу жана өз алдынча аткарылган илимий эмгектерди берүү;
- макала мурда жарыяланбаганын жана ошол эле учурда башка басылмаларга жөнөтүлбөгөнүн кепилдөө;
- пайдаланылган булактарга туура шилтеме берүү;
- изилдөөгө олуттуу салым кошкон адамдарды гана автор катары көрсөтүү;
- изилдөөнүн ишенимдүү натыйжаларын берүү жана зарыл учурда баштапкы маалыматтар менен ырастоого даяр болуу;
- жөнөтүлгөн же жарыяланган макалада олуттуу ката аныкталса, редакцияга токтоосуз билдирүү.
Авторлорго тыюу салынат:
- плагиаттын бардык түрлөрүн колдонууга;
- изилдөөнүн жыйынтыктарын ойлоп табууга, бурмалоого же өзгөртүүгө;
- авторлук жөнүндө жалган маалымат берүүгө;
- бир эле макаланы бир убакта бир нече журналга жөнөтүүгө.
4. Рецензенттердин милдеттери
Рецензенттер:
- илимий материалдарга объективдүү, негизделген жана өз убагында эксперттик баа берүүгө;
- алынган кол жазмалардын купуялуулугун сактоого;
- плагиаттын, жарыялоонун кайталанышынын, маалыматтардын ишенимсиздигинин же башка бузуулардын белгилери жөнүндө редакцияга билдирүүгө;
- кызыкчылыктардын кагылышы болгон учурда рецензиялоодон баш тартууга милдеттүү.
Рецензент макала жарыяланганга чейин анын материалдарын жеке же кесиптик кызыкчылыгы үчүн пайдаланууга укуксуз.
5. Плагиат жана ак ниетсиз практика
Журнал плагиатты, автоплагиатты, маалыматтарды бурмалоону, жасалма маалыматтарды, авторлукту мыйзамсыз ыйгарууну, жашыруун кызыкчылыктар кагылышын жана илимий ак ниетсиз жүрүм-турумдун башка түрлөрүн кабыл албайт. Бардык материалдар тексттик окшоштуктар боюнча текшерилиши мүмкүн. Эгер бузуулар аныкталса, редакция макаланы четке кагууга, жарыяланган материалды кайра чакыртып алууга же тиешелүү тараптарга маалымдоого укуктуу.
6. Кызыкчылыктардын кагылышы
Авторлор, рецензенттер жана редакциялык кеңештин мүчөлөрү материалды кароонун, рецензиялоонун же жарыялоонун объективдүүлүгүнө таасир этиши мүмкүн болгон бардык кызыкчылыктардын кагылышы жөнүндө билдирүүгө тийиш.
7. Жарыяланган материалдарды оңдоо жана кайра чакыртып алуу
Эгер жарыялангандан кийин олуттуу каталар, ишенимсиз маалыматтар же публикациялык этиканын бузулушу аныкталса, редакция белгиленген тартипте оңдоо, түшүндүрмө жарыялоо же макаланы кайра чакыртып алуу укугуна ээ.
8. Жыйынтыктоочу жоболор
Редакция жарыялоо процессинин бардык катышуучуларын илимий этиканын нормаларын сактоого, ак ниеттүүлүк, жоопкерчилик, калыстык жана академиялык чынчылдык принциптерин урматтоого чакырат.